Uluslararası Basın Enstitüsü (IPI), Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ) ve Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) gibi birçok uluslararası basın ve insan hakları örgütü, Türkiye’deki “dezenformasyon yasası”nın basın özgürlüğüne etkilerine dair ortak bir açıklama yaptı. Türkiye Gazeteciler Sendikası’nın (TGS) da içinde yer aldığı 25 kuruluş, Avrupa Komisyonu’nun desteklediği Medya Özgürlüğü Acil Müdahale (MFRR) mekanizması çerçevesinde, Türk Ceza Kanunu’na (TCK) Ekim 2022’de eklenen 217/A maddesinin gazetecilik faaliyetlerini hedef alan bir “silah” olarak kullanıldığına dikkat çekti.
**Gazeteciler Yargı Önünde**
Açıklamada, dezenformasyon yasasının yürürlüğe girmesinden bu yana en az 83 gazetecinin, toplamda 114 kez hakim karşısına çıkarıldığı belirtildi. Yasanın belirsiz ve muğlak ifadeler içermesi, denetimsiz bir yargılama ortamı yaratması bahsedilerek, “Yasanın tanımları, ‘gerçeğe aykırı bilgi’ ve milli güvenlik ya da kamu düzeni için tehdit oluşturabilecek içerikler hakkında netlik taşımamaktadır. Hükümetten bağımsız her türlü bilgi, yanlış olarak değerlendirilebilir” denildi.
**Tutuklama ve Mahkumiyet Örnekleri**
Son günlerde dezenformasyon yasası kapsamında tutuklanan gazetecilere dair örnekler de verildi:
– **Alican Uludağ** (DW Türkçe): 19 Şubat’ta gözaltına alınan Uludağ, hem ‘Cumhurbaşkanına hakaret’ hem de TCK 217/A maddesi çerçevesinde suçlandı ve hâlâ tutuklu.
– **İsmail Arı** (BirGün): 22 Mart’ta kamu vakıflarıyla ilgili bir haber nedeniyle tutuklanan Arı, Sincan Cezaevi’nde tutuluyor. Arı hakkında yasa kapsamında en fazla (6 kez) suçlama bulunmakta.
– **Murat Ağırel, Barış Pehlivan ve Zafer Arapkirli**: Nisan ayında, Ağırel ve Pehlivan bir yıl üçer ay, Arapkirli ise sosyal medya paylaşımı nedeniyle iki yıl altı ay hapis cezasına çarptırıldı.
– **Mehmet Yetim** (Kulis TV): 18 Nisan’da Urfa’da bir sosyal medya paylaşımı gerekçe gösterilerek tutuklandı.
**Somut Talepler**
Açıklamanın devamında, dezenformasyon yasasının demokratik standartlarla çeliştiği vurgulandı. TCK 217/A maddesi uyarınca tutuklanan gazetecilerin derhal serbest bırakılması ve haklarında açılan tüm davaların düşürülmesi talep edildi. Ayrıca, ‘dezenformasyon yasası’ olarak adlandırılan 217/A maddesinin ifade özgürlüğüne yönelik baskılayıcı etkisi nedeniyle tamamen iptal edilmesi çağrısı yapıldı. Türkiye’nin, uluslararası sözleşmeler ve insan hakları yükümlülükleriyle uyumlu bir ifade özgürlüğü yasası oluşturması gerektiği belirtildi.
