Çin ve ABD’de Elektrikli Araç Pazarında Daralma: Tesla ve Yerel Üreticiler Etkileniyor
Çin hükümetinin elektrikli araçlara (EV) yönelik teşviklerini azaltması, pazarın daralmasına neden olurken, ABD’de federal elektrikli araç vergi teşviklerinin sona ermesi küresel talebi etkiliyor. Bu durum, Tesla’nın yanı sıra Çinli üreticilerin satışlarını olumsuz etkiliyor.
Tesla’nın 2024’te gelirinin yüzde 20’sinden fazlasını Çin’den elde ettiği biliniyor. Ancak Eylül sonunda, şirketin Çin satışları geçen yıla göre yüzde 5 düşüş göstererek yaklaşık 438 bin adette kaldı. Uzmanlar, bu durumun Tesla’nın Çin pazarında yıllık bazda ilk kez bir gerileme yaşama olasılığını gündeme getirdiğini belirtiyor.
Çin’deki Üreticiler de Zorlanıyor
Çin’in önde gelen elektrikli araç üreticilerinden BYD, Ekim ayında 222 bin 559 adet tam elektrikli otomobil teslim etti. Bu, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 17 artışı temsil ediyor ancak toplam satışlarda bir düşüş yaşandı. Hibrit modellerini de içine katarsak, BYD’nin teslimatları 441 bin 706 araca indi ve yıllık bazda yüzde 11’lik bir azalmayı gösterdi.
BYD’nin ihracatı yüzde 188 artarken, yerel satışlar yüzde 24 azaldı. Uzmanlar, yeni araç pazarındaki genel yavaşlamanın hem yerel markalar hem de Tesla için olumsuz olduğunu vurguluyor.
Diğer Markalar Dengesizlik İçinde
NIO, Ekim ayında geçen yıla göre yüzde 93’lük bir artışla 40 bin 397 araç teslim ederken, XPeng aynı dönemde teslimatlarını yüzde 76 artırarak 42 bin 13 araca ulaştı. Ancak Li Auto’nun satışları yüzde 38 düşüşle 31 bin 767’ye geriledi. Bu artışlar ve düşüşler, pazarın dengesiz olduğunu gösteriyor.
2026 Yılı Bekleniyor
Piyasa analistlerine göre, 2026 sektör için zorlu bir yıl olacak. Citi analisti Jeff Chung’a göre, Çin’de elektrikli araç alım vergisinin 2026’da yarıya indirilmesi, satışlarda bir düşüşe neden olabilir. Bu durum, hem yerel üreticiler hem de Tesla için bir sınırlama olabilir.
ABD’de ise benzer bir durum söz konusu. Eylül ayında sona eren 7.500 dolarlık vergi indiriminin ardından elektrikli araç satışlarında kısa vadeli bir artış yaşanabilir ancak teşviklerin kaldırılmasıyla pazarın soğuması bekleniyor. Tesla, üçüncü çeyrekte yıllık bazda yüzde 7’lik bir artış elde etti ancak dördüncü çeyrek için beklentiler düşük.
Yatırımcılar Endişeli
Elektrikli araç sektöründe küresel büyüme rakamları hala iyi görünse de, belirsizlikler yatırımcıların moralini bozuyor. Tesla ve BYD hisseleri yıl başından bu yana yalnızca yüzde 13 artış gösterdi.
Uzmanlar, küresel talepteki yavaşlamanın ve teşviklerdeki azalmanın, 2025’in ikinci yarısından itibaren sektörde ciddi fiyat baskısı ve rekabet savaşı başlatabileceğini düşünüyor. Elektrikli araç pazarındaki hızlı büyüme dönemi sona ererken, sektörün karlılığını sürdürme konusunda yeni zorluklarla karşı karşıya kalacağı belirtiliyor.
